TỔNG KẾT TÌNH HÌNH THỊ TRƯỜNG XE TẢI NĂM 2018

Có thể nói, năm 2018 là một năm cực kỳ khó khăn với ngành xe thương mại tại Việt Nam. Toàn thị trường giảm 19% so với năm 2017, ước đạt hơn 81,000 xe bán ra. Trong đó xe tải các loại bán ra đạt 71,000 (giảm 21%), xe khách các loại đạt khoảng 10,000 (giảm 9%). Có thể thấy từ cuối năm 2017, thị trường xe thương mại đã có dấu hiệu đi xuống. Sản lượng bán ra chậm hơn và tồn kho ngày một tăng lên.

Ảnh hưởng từ chính sách nhà nước!

Đầu năm 2018, một loạt các chính sách cùa nhà nước ban hành có ảnh hưởng trực tiếp tới các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh xe thương mại, nổi bật nhất là nghị định 116 và nghị định 125. Từ năm 2018-2021, các doanh nghiệp phải sản xuất và phân phối các loại xe thương mại có động cơ đáp ứng tiêu chuẩn khí thái Euro 4 trở lên. Đây là một bước trong lộ trình triển khai và đến năm 2022 trở đi sẽ là tiêu chuẩn Euro 5. Theo tính toán, các sản phẩm Euro 4 sẽ có giá cao hơn nhiều so với các sản phẩm Euro 2. Do vậy, cuối năm 2017, các doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu tồn kho rất nhiều sản phẩm Euro 2 để bán cho năm 2018.

Tuy nhiên với tình hình thị trường đang ảm đạm, các doanh nghiệp cũng không thể tồn kho quá nhiều tránh bị ứ đọng vốn và các chi phí tài chính. Trong nửa đầu năm 2018, các doanh nghiệp tập trung đẩy mạnh việc bán hàng Euro 2, rất ít các sản phẩm Euro 4 được giới thiệu ra thị trường vào thời điểm này, đặc biệt là các dòng xe tải nặng và xe khách.

Hầu hết các dòng xe tải nặng nhập khẩu đều gặp khó khăn bởi nghị định 116 có bổ sung thêm rất nhiều quy trình, giấy tờ và thủ tục. Điều này cũng làm mất nhiều thời gian và chi phí đăng kiểm tăng lên, giá xe đội lên rất nhiều, do vậy các doanh nghiệp cũng e dè trong việc nhập khẩu các dòng xe Euro 4 mới về.

Cũng theo quy định tại Nghị định 116/2017 NĐ-CP, các DN sản xuất lắp ráp ô tô, trong đó có xe tải, phải có đường xe với chiều dài tối thiểu 800m, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật. Đây là quy định bắt buộc, khiến nhiều DN sản xuất lắp ráp ô tô khó đáp ứng. Đường thử theo quy định trước đây là 500m, nay muốn nối thêm 300m vào, không hề dễ dàng vì không biết kiếm đâu ra quỹ đất để bổ sung. Những DN nhỏ nhà xưởng vốn nhỏ bé, diện tích mặt bằng hạn hẹp, sẽ không dễ đáp ứng quy định này. Nếu muốn đáp ứng chỉ còn cách thuê khu đất mới làm đường thử mới, như vậy, chi phí sẽ tăng, khiến giá xe đội lên.

Với nghị định 125, bổ sung các ưu đãi về thuế linh kiện nhập khẩu ô tô giai đoạn 2018 – 2022. Theo đó, áp dụng thuế 0% với linh kiện ô tô thuộc loại trong nước chưa sản xuất được, nhập khẩu theo chương trình ưu đãi thuế. Các doanh nghiệp phải cam kết về sản lượng lắp ráp đối với các mẫu xe trong từng phân khúc để có thể nhận được ưu đãi thuế 0%. Có thể nói, với nội dung này, các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp nhỏ lẻ hoặc không có tiềm lực sẽ gặp khó khăn.

Đối với các doanh nghiệp lớn họ sẽ đăng ký các mức sản lượng tốt để nhận được ưu đãi thuế 0% cho các linh kiện nhập khẩu, qua đó hạ giá thành sản phẩm, tăng sức cạnh tranh trên thị trường. Có thể thấy, các doanh nghiệp lớn đã phải đăng ký một sản lượng không nhỏ để đạt được ưu đãi theo nghị định 125. Tuy nhiên, do tình hình thị trường năm 2018 rất ảm đạm. Doanh số bán ra không đạt được như kỳ vọng, do vậy, lượng xe tồn kho đang tăng lên từng tháng gây khó khăn nhiều cho các doanh nghiệp.

Đối với các doanh nghiệp nhập khẩu xe, sau khi bán hết các loại xe Euro 2, họ cũng không thể nhập thêm xe mới về do giá và chi phí tăng rất lớn, các doanh nghiệp này đành ở thế nằm chờ, và cố gắng đưa môt vài mẫu xe Euro 4 về để thử nghiệm thị trường vào cuối năm 2018.

Khó khăn từ lắp ráp đến bán hàng 

Khi doanh nghiệp sản xuất lắp ráp xe tải khó khăn thì các đại lý bán hàng cũng gặp khó theo. Nhiều doanh nghiệp có tới hàng chục đại lý trên khắp cả nước, nhưng từ đầu năm tới nay chỉ bán chừng vài trăm xe, chia đều cho các đại lý thì số lượng bán ra chẳng đáng bao nhiêu.

Một điều kiện bắt buộc nữa là phải có dây chuyền sơn đạt tiêu chuẩn. Để đầu tư dây chuyền này cũng tốn cả trăm tỷ đồng, nhiều doanh nghiệp nhỏ không có tiền đầu tư, hoặc đầu tư xong cũng khiến giá xe đội lên. Đó là chưa kể, đại lý bán xe cho doanh nghiệp sản xuất lắp ráp ô tô tải cũng phải đáp ứng các yêu cầu về cơ sở hạ tầng dịch vụ. Phải đảm bảo về tiêu chuẩn dịch vụ, bảo hành, bảo dưỡng. Nhiều DN sản xuất lắp ráp ô tô quy mô nhỏ đang đứng trước nguy cơ đóng cửa bởi không thể đáp ứng được các điều kiện của Nghị định 116.Nếu có làm được thì chi phí cũng sẽ đồng loạt tăng lên, khiến giá xe tăng cao.

Đâu là nguyên nhân?

Thị trường xe thương mại năm 2018 giảm mạnh do nhiều nguyên nhân.

Thứ nhất, thị trường xe thương mại đã tăng trưởng nóng trước đó, năm 2018 được cọi như là năm “nghỉ ngơi” để phục hồi trong thời gian tới. Nhìn về quá khứ,giai đoạn 2014 - 2016, thị trường xe thương mại có bước tăng trưởng khủng khiếp khi doanh số có năm đạt tới 120,000 xe / năm. Đây là giai đoạn mà các chính sách thắt chặt về tải trọng của nhà nước được thi hành rất nghiêm ngặt. Các doanh nghiệp vận tải không muốn mất mối làm ăn thì phải đầu tư thêm rất nhiều xe để có thể đáp ứng được nhu cầu thị trường. Do vậy, đây là giai đoạn bùng nổ của xe thương mại. Chính vì lẽ đó, các năm tiếp theo có sự sụt giảm của xe mới bán ra vì thị trường đã có vẻ tạm “bão hòa” với lượng xe được đầu tư trong gian đoạn 2014 – 2016. Các doanh nghiệp vận tải đã “tạm đủ” phương tiện để có thể đáp ứng nhu cầu của chủ hàng. Nhiều doanh nghiệp dư thừa xe nền việc bán lại, thanh lý giá rẻ là điều không thể tránh khỏi. Do vậy, thị trường xe cũ nhộn nhịp trở lại cũng ảnh hưởng tới việc bán xe mới của.

Thêm vào đó, sau một thời gian siết chặt việc chở hàng quá tải, nay lại dừng. Các trường hợp quá tải, quá khổ lại thường xuyên diễn ra. Vì vậy, nhiều cơ sở kinh doanh vận tải thấy không cần đầu tư thêm xe mới nữa.

Thứ hai, giá xe Euro 4 theo như phân tích ở trên tăng cao nhiều so với Euro 2. Do vậy, khách hàng cũng có tâm lý e ngại khi mua xe vào thời điểm này. Họ sẽ có tâm lý chờ đợi giá xe hạ để mua. Bên cạnh đó, tồn kho Euro 2 vẫn còn khá lớn, do vậy ảnh hưởng trực tiếp tới các sản phẩm Euro 4 khi ra thị trường.

Thứ ba, việc chuyển sang động cơ Euro 4, sử dụng máy điện cũng gây tâm lý e dè cho khách hàng. Động cơ Euro 4 có nhiều ưu điểm, tuy nhiên việc kiểm tra và sửa chữa sẽ gặp khó khăn khi họ phải đến các cơ sở chính hãng, hoặc cơ sở sửa chữa nào có các công cụ có thể kiểm tra và sửa chưa các loại máy này. Đối với khách hàng chạy đường xa, họ khá e dè và chưa sẵn sàng cho việc chuyển đổi sang động cơ Euro 4.

Thứ 4, các chi phí vận hành hiện nay đang ở mặt bằng cao. Chi phí nhiên liệu, chi phí nhân công, chi phí cầu đường, bến bãi tăng cao. Đặc biệt hiện nay các trạm BOT đang được xây dựng rất nhiều trên toàn quốc, làm cho chi phí mà các doanh nghiệp vận tải phải bỏ ra tăng rất nhiều so với trước kia. Tuy nhiên, việc cạnh tranh ngày càng khốc liệt khiến cho giá cước vận tải không thể tăng hoặc tăng lên không đáng kể, do vậy việc đầu tư xe mới cũng bị hạn chế đi.

Thứ 5, sự ảnh hưởng của chính sách nhà nước tới nguồn cung sản phẩm. Các doanh nghiệp không chuẩn bị kịp các điều kiện cần thiết để đưa sản phẩm ra thị trường kịp thời. Đặc biệt là các loại xe nhập khẩu. Dự báo thị trường năm 2019 Có thể nói, năm 2018 là năm cừ kỳ khó khăn cho ngành xe thương mại.

Vậy lối đi nào cho các doanh nghiệp sản xuất lắp ráp?

Theo dự báo, thị trường xe thương mại sẽ có tăng trưởng nhẹ 5 -7% so với năm 2018 bởi các lý do sau:

  • Với các dự báo về kinh tế vĩ mô, tình hình kinh tế năm 2019 vẫn rất khả quan, đó cũng là tiền đề cho một sự kỳ vọng phục hồi xe thương mại trong năm 2019.
  • Hầu hết các doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu cũng đã chuẩn bị xong và cũng đã quen thuộc với các quy định về nhập khẩu và lắp ráp theo nghị định 116 và 125. Do vậy việc cung ứng sản phẩm ra ngoài thị trường sẽ trở nên ổn định hơn.
  • Để tăng sức cạnh tranh, các doanh nghiệp lắp ráp sẽ cố gắng đạt được chỉ tiêu sản lượng cam kết, nhận ưu đãi thuế 0% và giảm giá thành sản phẩm. Do vậy, khách hàng sẽ tiếp cận được với các sản phẩm mới Euro 4 với giá “mềm” hơn trước kia.
  • Đầu năm 2019, một số lượng lớn các loại xe hết niên hạn sử dụng, ước tính khoảng 20,000 xe, để tiếp tục kinh doanh vận tải, các doanh nghiệp này buộc phải đầu tư xe mới.
  • Để tăng sức cạnh tranh, các đơn vị sản xuất có bắt tay với nhau để cung cấp các sản phẩm tốt hơn ra ngoài thị trường. Ví như một vài đơn vị lắp ráp ký kết hợp tác với các đơn vị cung cấp thùng và là xe chuyên dụng. Qua những bản ký kết này, khách hàng sẽ được lợi hơn về giá thành và thời gian cung cấp sản phẩm. 
  • Một loạt các dự án và đầu tư công trong năm 2019 sẽ được kích hoạt. Đây là cơ sở để họ đầu tư thêm trang thiết bị trong đó có các loại xe thương mại phục vụ dự án.
  • Các thương hiệu xe lớn, được lắp ráp trong nước sẽ có cơ hội đánh chiếm thị phần.

Năm 2018 ảm đạm của ngành xe tải đã kết thúc. Chúng ta cùng hy vọng một năm 2019 với nhiều bước tiến mới và bức tranh tươi sáng hơn cho các doanh nghiệp lắp ráp và phân phối xe tải trong nước.

Chia sẻ

Bài viết liên quan

0988 759 779